رئیسجمهور پایداری شبکههای ارتباطی کشور را نشانه عملکرد منسجم مدیریت در حوزه فناوری خواند و بر تداوم مسیر توسعه، تقویت همکاری میان بخشهای دولتی و خصوصی و حفظ انسجام ملی تأکید کرد.
به گزارش ایرنا از پایگاه اطلاعرسانی ریاست جمهوری، مسعود پزشکیان در جریان بازدید و نظارت ستادی از وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، در نشستی با وزیر، معاونان و مدیران ارشد این وزارتخانه، ضمن قدردانی از تلاشهای شبانهروزی مدیران و کارکنان حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات، اظهار کرد: پایداری شبکههای ارتباطی و استمرار ارائه خدمات عمومی در شرایط خاص کشور، نشاندهنده استقرار صحیح حکمرانی دیجیتال، انسجام مدیریتی و کارآمدی ساختارهای فنی و اجرایی در این حوزه است.
وی تأکید کرد: عملکرد مناسب بخشهای آموزش، پشتیبانی، توسعه و بهرهبرداری، گواه آن است که اجزای مختلف این وزارتخانه و سایر دستگاههای اجرایی بهدرستی در جای خود قرار گرفته و حتی در شرایط بحرانی نیز مأموریتهای خود را بهصورت هدفمند دنبال میکنند.
رئیسجمهور در ادامه با اشاره به شرایط خاص کشور در ماههای اخیر، تصریح کرد: علیرغم وقوع بحران و شرایط جنگی در حدود ۴۰ روز گذشته، کشور با حداقل نوسانات در حوزه خدمات زیرساختی و ارتباطی مواجه بوده است؛ امری که بیانگر تابآوری بالای زیرساختهای ملی و تلاش هماهنگ مدیران اجرایی در صف و ستاد است.
پزشکیان با اشاره به وضعیت متلاطم جهان در حوزههای اقتصادی و اجتماعی ناشی از تهاجم تجاوزکارانه آمریکا و رژیم صهیونیستی به کشورمان افزود: در شرایطی که بسیاری از کشورها با اختلالات گسترده و نارضایتی عمومی ناشی از تبعات جنگ علیه ما مواجه هستند، استمرار خدمات در کشور ما نشاندهنده ثبات عملکردی و مدیریت هدفمند در ساختارهای کلان اجرایی است که شایسته تقدیر است.
وی در ادامه با تأکید بر اهمیت صیانت از سرمایه انسانی و توسعه زیرساختهای علمی و آموزشی، اظهار کرد: دشمنان، با علم، دانایی و توانمندی ملت ایران مسئله دارند و در همین راستا، مراکز علمی، دانشمندان، مدارس و زیرساختهای حیاتی کشور را هدف قرار دادهاند.
رئیسجمهور بیان کرد: حمایت از نظام آموزشی، تضمین دسترسی عادلانه به دانش و مهارت و تقویت زیرساختهای آموزشی، باید در اولویت برنامهریزیهای ملی قرار گیرد تا نسل آینده از مسیر رشد و پیشرفت بازنماند.
پزشکیان همچنین با اشاره به نقش نخبگان و مدیران متعهد در پایداری کشور، تصریح کرد: حضور نیروهای متخصص، متعهد و ایثارگر در بدنه اجرایی در شرایط جنگی، از مهمترین عوامل حفظ ثبات و کارآمدی نظام است و این سرمایهها باید مورد حمایت مستمر قرار گیرند.
وی با تأکید بر نقشآفرینی بخش خصوصی در توسعه زیرساختهای ارتباطی، عنوان کرد: دولت موظف است با سیاستگذاری هوشمندانه، از این ظرفیتها حمایت و موانع پیشروی آنها را برطرف کند.
رئیسجمهور در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به حملات اخیر، بهویژه اقدامات تجاوزکارانه ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونیستی در حدود ۴۰ روز گذشته علیه کشورمان، با طرح پرسشهایی صریح و بنیادین، این اقدامات را به چالش کشید و تصریح کرد: به چه حق و با کدام مجوز قانونی، چنین حملاتی علیه زیرساختها، مراکز علمی، فرماندهان، دانشمندان و حتی دانشآموزان یک کشور صورت گرفت؟ براساس کدام یک از اصول حقوق بینالملل، حمله به زیرساختهای حیاتی، پلها، مراکز آموزشی و غیرنظامیان توجیهپذیر است؟
پزشکیان با انتقاد از رویکردهای دوگانه در عرصه بینالمللی، خاطرنشان کرد: چگونه است که کشورهایی که خود در اقدامات تروریستی، ترور دانشمندان و هدف قرار دادن مردم بیگناه نقش دارند، دیگران را به تروریسم متهم میکنند؟
وی همچنین با اشاره به اظهارات تهدیدآمیز و سخیف رئیسجمهور آمریکا مبنی بر نابودی تمدن ایران، تصریح کرد: طرح ادعاهایی مبنی بر نابودی تمدن ایران بیش از آنکه نشانه قدرت باشد ناشی از ضعف و استیصال در برابر قدرت، عظمت و توانمندی یک ملت بزرگ و با تمدن است.
پزشکیان ضمن تقدیر مجدد از تلاشهای مجموعه وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، بر تداوم مسیر توسعه، تقویت همکاری میان بخشهای دولتی و خصوصی و حفظ انسجام ملی تأکید کرد و گفت: با اتکا به توان داخلی و همدلی ملی، مسیر پیشرفت کشور با قدرت ادامه خواهد یافت و هیچ خللی در حرکت رو به جلوی ایران ایجاد نخواهد شد.
تحلیل خبر
نقدی بر وضعیت شبکههای ارتباطی در زمان جنگ
وحید جعفری زاده
رئیس جمهور در تأیید وضعیت ارتباطات در جنگ اخیر گفته: «پایداری شبکههای ارتباطی و استمرار ارائه خدمات عمومی در شرایط خاص کشور، نشاندهنده استقرار صحیح حکمرانی دیجیتال، انسجام مدیریتی و کارآمدی ساختارهای فنی و اجرایی در این حوزه است.»
در این گفتههای رئیس جمهوری چند نکته قابل توجه و بحث وجود دارد. یکی از نکات اشاره او به شرایط خاص کشور، یعنی شرایط جنگی است. حاکم شدن شرایط جنگی بر یک کشور، در واقع معادل ورود نوعی بحران است، بنابراین نوع مدیریت کشور در این شرایط در بسیاری مسائل، از جنس مدیریت بحران به شمار میرود. وقتی رئیس جمهور سخن از پایداری در این شرایط میگوید، در واقع میتوان پایداری را به معنای تاب آوری در نظر گرفت؛ با چنین برداشتی بروز برخی اشکالات و اختلالات قابل توجیه میشود. در حقیقت به نظر میرسد مقصود اصلی رئیس جمهور نیز تأیید تاب آوری ارتباطات اصلی و پایهای کشور در شرایط بحران جنگی است.
اما نقدی که در اینجا میتوان به مدیریت و وضعیت ارتباطات کشور وارد دانست، قطع بیش از 45 روزه اینترنت بین المللی است. اینترنت، در تعریف و مفهوم، شبکهای از تمام شبکههای جهان است که بستری را برای دریافت خدمات و سرویسهای متعدد در سراسر جهان برای کاربران فراهم میکند. وقتی این شبکه بزرگ جهانی را تنها به جغرافیای داخل کشور محدود میکنیم، در واقع قدرت و امکانات و پتانسیل آن را به کمتر از 10 درصد ظرفیت واقعی تقلیل دادهایم. قطعاً نیاز به توضیح نیست که در جهان امروز، ضرورت دسترسی به اینترنت با ضرورت دسترسی به امکانات اولیه مانند برق و آب و گاز و تلفن برابری میکند.
نکته بعد، استفاده رئیس جمهور از تعبیر «استقرار صحیح حکمرانی دیجیتال» است. این در حالی است که وقتی از این تعبیر سخن گفته میشود، طبیعتاً انتظار میرود ساختار به گونهای استقرار یافته باشد که کل شبکه اینترنت بین الملل برای همه مردم در دسترس باشد؛ با این حساب، قطع اینترنت بین الملل در این بازه زمانی طولانی، مانند پاک کردن بخش بزرگی از صورت مسئله است. علاوه بر این در همین شبکههای داخلی هم ضعفها، ایرادات و اختلالاتی وجود داشته و دارد (از کندی و قطعیهای مقطعی سرویسها، قطعی برخی خدمات و سامانهها تا اعمال محدودیتهای مختلف بر پلتفرمهای داخلی مانند ارسال و دریافت فایل و...). می گویند قدم اول در حل مشکلات، پذیرش وجود مشکل است؛ وقتی فرض را بر برقراری حکمرانی صحیح میگذاریم، به این معناست که اعتقادی به وجود اصل مشکل نداریم!
نکته آخر، اشاره رئیس جمهور به انسجام مدیریتی و کارآمدی ساختارهای فنی و اجرایی در حوزه ارتباطی است که این مورد هم جای بحث و انتقاد دارد. اگر ساختارهای فنی و اجرایی کارآمد بودند و انسجام مدیریتی وجود داشت، پس از حداقل چهار مرتبه تجربههای قطعی اینترنت سراسری و به ویژه پس از تجربه جنگ 12 روزه و فاصله تقریباً 9 ماهه تا آغاز جنگ اخیر، بایستی چاره اندیشی های لازم برای عدم قطع اینترنت بین الملل انجام میشد، در حالی که تنها موارد بهبود یافته نسبت به دفعات قبل، اضافه شدن یکی دو سرویس جستجوی محدود و دارای ضعف، و اضافه شدن چند سرویس نه چندان قدرتمند هوش مصنوعی داخلی بوده است و در عمل توفیق جدیدی به دست نیامده که نشان دهنده کارآمدی ساختارها و انسجام مدیریت باشد.
علاوه بر موارد فوق، لازم است یادآور شویم که در کنار مبحث تاب آوری شبکههای ارتباطی، تاب آوری های دیگری نیز در زمان بحران مطرح میشود، که آنها نیز میتوانند متأثر از تاب آوری ارتباطات، تضعیف شوند. مثلاً اگر تاب آوری یک شغل وابسته به اینترنت فرضاً یک ماه باشد، ضعف موجود در شبکههای ارتباطی این تاب آوری را تحت تأثیر قرار میدهد. همچنین همانطور که در خبر دیگری هم آمده، قطع اینترنت روزانه ۳۰ تا ۴۰ میلیون دلار خسارت مستقیم دارد که به اینها باید خسارات غیرمستقیم و عدم النفع نیز افزوده شود تا متوجه خسارات و لطماتی که کشور از این بابت متحمل میشود، باشیم.