زورمان به فیلترشکن‌فروش‌ها نمی‌رسد

ستار هاشمی گفت: قطع اینترنت در سال ۱۴۰۱ منجر به رشد فروش فیلترشکن شد. امروز دیگر زورمان به فیلترشکن‌فروش‌ها نمی‌رسد.
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات با تأکید بر اینکه «مدیریت صحنه با ابزار فنی ممکن نیست»، گفت: تجربه‌های سال‌های قبل نشان داده قطع اینترنت نه‌تنها بحران‌ها را کنترل نمی‌کند، بلکه مردم، کسب‌وکارها و حتی درآمد دولت را با آسیب‌های جدی مواجه می‌کند؛ وضعیتی که به گفته او، کشور را به سمت اینترنت ماهواره‌ای و از دست رفتن ابزارهای حاکمیتی سوق می‌دهد.
به گزارش دیجیاتو، سید ستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، در جلسه‌ای با رسانه‌های تخصصی حوزه ICT برگزار شد، با تشریح روند تصمیم‌گیری‌ها درباره محدودیت‌های اینترنتی اخیر، تأکید کرد که تجربه قطع اینترنت در سال‌های گذشته نشان داده این ابزار کارآمد نیست.وزیر ارتباطات اعلام کرد تجربه قطع اینترنت هزینه‌های اجتماعی، اقتصادی و حاکمیتی ایجاد کرده است که هر بار نیز سنگین‌تر شده است. وزیر ارتباطات در این جلسه گفت که قطع طولانی مدت اینترنت نه تنها ابزار مؤثر مدیریت بحران نیست؛ بلکه کشور را به سمت از دست دادن کامل مرجعیت ارتباطی سوق می‌دهد.
از «پیشگیری» تا شوک ۱۸ دی
هاشمی در تشریح روند وقایع منتهی به قطع اینترنت در دی‌ماه گفت که از ابتدای دی، با رویکردی پیشگیرانه تلاش کرده مانع تکرار تجربه‌های پرهزینه گذشته شود اما درنهایت پس از قطع اینترنت در ۱۸ دی، توضیح داد که در جلسات چنین گفته است: «در دولت تجربه‌های قبلی را مرور کردیم و گفتم در سال ۹۶ فقط یک پلتفرم محدود شد، در ۱۴۰۱ اینترنت قطع شد تا صحنه مدیریت شود، اما در ۱۴۰۴ کل ارتباطات قطع شد. نتیجه روشن است؛ با قطع ارتباطات نمی‌توان جامعه را مدیریت کرد.»
دفعه بعد باید برق را قطع کرد؟!
وزیر ارتباطات با هشدار نسبت به پیامدهای تکرار این سیاست‌ها گفت: «قطع اینترنت، جامعه را به سمت اینترنت ماهواره‌ای می‌برد. آن‌جا دیگر گیت‌وی نداریم. اگر استارلینک فراگیر شود، دیگر ابزار اعمال حاکمیت وجود نخواهد داشت. در آن شرایط حتی قطع اینترنت هم جواب نمی‌دهد و آقایان مجبور می‌شوند برق را قطع کنند.»
دیگر زورمان به فیلترشکن فروش‌ها نمی‌رسد
هاشمی تصریح کرد که اینترنت از نگاه وزارت ارتباطات «یک حق» است، اما به‌دلیل شرایط سیاسی به موضوعی امنیتی تبدیل شده و حتی قطع کامل آن نیز در بحران‌های اخیر نتوانسته به هدف مدنظر برسد. به گفته او، فروش گسترده فیلترشکن پس از ۱۴۰۱ نمونه روشنی از شکست این رویکرد است. او اعلام کرد: «به جایی رسیده‌ایم که دیگر زور دولت به فیلترشکن‌فروش‌ها نمی‌رسد.»
گفته‌های وزیر ارتباطات به وضوح نشان می‌دهد که زیرساخت فیلترینگ در ایران از مرحله کارآمدی عبور کرده و به مرحله بی‌اثر شدن رسیده است؛ اما سیاست‌گذاری رسمی هنوز با این واقعیت همگام نشده است.
وایت‌لیست، اینترنت طبقاتی و شکست یک راه‌حل موقت
وزیر ارتباطات همچنین با اشاره به مخالفت این وزارتخانه با وایت‌لیست کردن اینترنت گفت: «در مرکز ملی فضای مجازی پیشنهاد وایت‌لیست به شکل جدی وجود داشت اما ما گفتیم این کار ممکن نیست.» به گفته او در نهایت دبیر شورای عالی امنیت ملی نیز قانع شد که اینترنت وایت‌لیست راه‌حل نیست.
هاشمی همچنین از همراهی سایر وزرا خبر داد و گفت: «پس از سخنرانی من در دولت، وزرای علوم، صمت، گردشگری، راه و امور خارجه هم در دولت گفتند قطع اینترنت چه آسیبی به حوزه‌هایشان زده است و رئیس‌جمهور هم پذیرفت که قطع ارتباطات معنا ندارد.»
خود دولت هم از قطع اینترنت زیان می‌بیند
به گفته وزیر ارتباطات، محدودیت‌های اینترنتی آسیب مستقیمی به اقتصاد دولت و مشخصاً وزارت ارتباطات و زیرمجموعه‌هایش نیز وارد کرده است. او توضیح داد که شرکت ارتباطات زیرساخت برای پرداخت حقوق پرسنل خود و سایر هزینه‌ها مجبور به قرض از وزارت ارتباطات شده و شرکت پست نیز با افت ۶۰ درصدی درآمد مواجه شده است.
لزوم تغییر فوری رویکرد به اینترنت
سخنان سید ستار هاشمی در این نشست، صریح‌ترین اعلان یک وزیر ارتباطات در سال‌های اخیر به شکست سیاست قطع اینترنت محسوب می‌شود. موضوعی که اگر به تغییر سیاست منجر نشود، به‌گفته خود او، تنها نتیجه‌اش از دست رفتن کامل مدیریت اینترنت و فرسایش بیشتر اعتماد عمومی خواهد بود.

تحلیل خبر

پنج نکته درباره گفته‌های وزیر ارتباطات

وحید جعفری زاده

گفته‌های اخیر وزیر ارتباطات در جمع رسانه‌های تخصصی حوزه ICT حاوی نکات قابل تاملی است که بعضی از این نکات را می‌توان از زوایای دیگر هم تحلیل کرد.
- واقعیت این است که تکنولوژی پیشرفت می‌کند و جلوی پیشرفت تکنولوژی را نمی‌توان گرفت. با پیشرفت تکنولوژی ضریب نفوذ آن در میان مردم هم روز به روز بیشتر می‌شود. با پیشرفت تکنولوژی، دسترسی به اینترنت ماهواره‌ای در آینده نزدیک احتمالاً تسهیل می‌شود و حتی بدون واسطه از طریق گوشی‌های موبایل نیز قابل دسترس خواهد شد؛ اگر چنین شود، حتی با قطع برق هم نمی‌توان مانع اتصال به این نوع اینترنت شد.
- اضافه شدن اینترنت ماهواره‌ای به روش‌های اتصال و بهره‌برداری از اینترنت در حالی در دنیا به عنوان یک پدیده نوظهور مطرح است که اقبال کاربران به آن در کشورمان می‌تواند متفاوت باشد. در جهان احتمالاً دلیل اصلی استفاده از اینترنت ماهواره‌ای، مواردی مانند سرعت بالاتر و کیفیت بهتر در پایداری اتصال خواهد بود؛ اما در ایران، با ادامه شرایط فعلی، انگیزه اصلی کاربران برای بهره‌برداری از این نوع اینترنت، خلاص شدن از شر فیلترینگ و محدودیت‌های دسترسی به اینترنت خواهد بود.
- وزیر ارتباطات به صراحت گفته که زورشان به فیلترشکن فروش‌ها نمی‌رسد. حال برای افکار عمومی این سؤال پیش می‌آید که آیا فیلترشکن فروش‌ها قابل شناسایی نیستند؟ قطعاً بله و شناسایی آنها چندان هم سخت نیست. آیا ابزار و امکان قانونی برای برخورد با آنان وجود ندارد؟ باز هم پاسخ مثبت است، چرا که میدانیم در قانون راههای برخورد با این افراد پیش بینی شده است. اما چرا ادعا می‌شود زور دولت به فیلترشکن فروش‌ها نمی‌رسد؟ این نکته‌ای است که همواره با ابهام در مورد آن سخن گفته می‌شود و افکار عمومی پاسخی قانع کننده و شفاف درباره آن دریافت نمی‌کند!
- بحث لیست سفید یا وایت لیست که وزیر ارتباطات بحث درباره آن را تأیید کرده و مدتی پیش هم وجود سیم‌کارت‌های سفید عملاً افشا شد؛ برخلاف ادعاهای قبلی در تکذیب اینترنت طبقاتی است؛ در حالی که عملاً با وجود لیست سفید، اینترنت طبقاتی در عمل به مرحله اجرا در آمده است.
- نکته مهمی که وزیر ارتباطات به آن اشاره نکرده، اما وجود دارد این است که با ایجاد محدودیت‌های اینترنتی برای رسانه‌ها، مرجعیت رسانه‌های داخلی نیز که همین الان هم تضعیف شده، روز به روز ضعیف‌تر خواهد شد. این نکته‌ای است که کارشناسان علوم اجتماعی و رسانه‌ها بارها تذکر داده‌اند.