پرونده ایجاد نخستین منطقه آزاد در فارس وارد مرحله پیگیریهای اجرایی و بررسیهای کارشناسی شده است؛ اما مسئولان استان تأکید دارند این طرح هنوز هیچ مصوبه نهایی دریافت نکرده و تا زمان طی کامل فرآیندهای قانونی، نباید آن را قطعی تلقی کرد.
به گزارش ایلنا، رقابت استانها برای بهرهمندی از مزایای مناطق آزاد تجاری و ویژه اقتصادی، در سالهای اخیر به یکی از محورهای توسعه منطقهای تبدیل شده است؛ مزایایی که از تسهیل سرمایهگذاری و رونق تولید تا افزایش صادرات، توسعه زیرساختهای لجستیکی و ایجاد اشتغال را در بر میگیرد.
فارس نیز بهعنوان یکی از پهناورترین استانهای کشور که از ظرفیتهای صنعتی، معدنی، کشاورزی، حملونقل و دسترسی به کریدورهای جنوب برخوردار است، تلاش دارد سهم بیشتری از این فرصتها را به دست آورد.
در همین راستا، توسعه شبکههای ریلی و بزرگراهی، ایجاد مناطق ویژه اقتصادی و پارکهای لجستیک و اتصال مراکز تولید به مسیرهای حملونقل، بهعنوان پیشنیازهای شکلگیری زنجیرههای جدید اقتصادی در دستور کار قرار گرفته است.
پیگیریها برای ایجاد منطقه آزاد در لامرد ادامه دارد
معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری فارس با اشاره به روند توسعه زیرساختهای حملونقل و اقتصاد لجستیکی در استان، از پیگیری ایجاد منطقه آزاد در لامرد خبر داد و تأکید کرد: این موضوع هنوز به مرحله تصویب نهایی نرسیده و هرگونه اطلاعرسانی رسمی پس از طی کامل فرآیندهای قانونی انجام خواهد شد.
محمود رضاییکوچی در گفت و گو با ایلنا اظهار کرد: طی سالهای اخیر با فعال شدن پروژههای شبکه ریلی، بزرگراهی و آزادراهی در استان فارس، زمینه برای شکلگیری اقتصاد محلی و ایجاد بنگاههای اقتصادی در حاشیه این زیرساختها فراهم شده است.
وی افزود: در سالهای اخیر چندین شهرستان استان از جمله لامرد، جهرم، لارستان، کازرون و شیراز در حوزه مناطق ویژه اقتصادی وارد فرآیند اخذ مصوبه شدهاند و برخی نیز در مراحل مختلف تصویب قرار دارند.
معاون استاندار فارس ادامه داد: هفته گذشته نیز اقدامات اولیه برای ایجاد دو پارک لجستیک در شهرستانهای اقلید و دشتبرم انجام شد و دهکده لجستیک شیراز نیز در حال طی مراحل نهایی اخذ مصوبات است. استاندار فارس نیز از طریق مکاتبات و پیگیری با دستگاههای ملی، روند دریافت مجوزهای لازم را دنبال میکند.رضاییکوچی با بیان اینکه توسعه شبکههای ریلی باید بر پایه حمل بار و تقویت اقتصاد منطقهای باشد، گفت: مناطق ویژه اقتصادی و پارکهای لجستیک باید به شبکههای حملونقل متصل شوند تا علاوه بر تخلیه و بارگیری کالا، زمینه صادرات و واردات محصولات استان و ترانزیت کالا نیز فراهم شود.
وی درباره موضوع ایجاد منطقه آزاد در استان فارس اظهار کرد: منطقه آزاد نسبت به منطقه ویژه اقتصادی از مزایای بیشتری در حوزه معافیتهای گمرکی، سرمایهگذاری، صادرات و واردات برخوردار است. با توجه به نزدیکی فارس به سواحل جنوبی، یکی از گزینههای مطرح برای این موضوع، محدوده لامرد است که از ظرفیتهایی همچون منطقه ویژه اقتصادی، فرودگاه، شهر جدید تابناک و نزدیکی به نوار ساحلی برخوردار است.
هیچ مصوبهای صادر نشده است
معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری فارس تأکید کرد: در حال حاضر ایجاد منطقه آزاد در لامرد تنها در مرحله پیگیری و مکاتبات اداری قرار دارد و هنوز هیچ مصوبه نهایی در این خصوص صادر نشده است.
وی افزود: استاندار فارس و مجموعه مدیریت ارشد استان پیگیر این موضوع هستند، اما فرآیند ایجاد منطقه آزاد مراحل قانونی متعددی از جمله تعیین سازمان مسئول، تهیه طرح توجیهی، بررسی در دبیرخانه شورایعالی مناطق آزاد، تصویب در مراجع ذیربط و طی مراحل قانونی را نیاز دارد.
رضاییکوچی تصریح کرد: تا زمانی که این مراحل به پایان نرسد، هیچ خبری درباره ایجاد منطقه آزاد از سوی استانداری تأیید نخواهد شد و اطلاعرسانی تنها پس از نهایی شدن مصوبات انجام میشود.
وی درباره آثار احتمالی ایجاد منطقه آزاد نیز گفت: در صورت تحقق این موضوع، منطقه لامرد شاهد شتاب قابل توجهی در سرمایهگذاری و فعالیتهای اقتصادی خواهد بود و مناطق پیرامونی نیز از آثار آن بهرهمند میشوند، هرچند تجربه نشان داده است که مزایای منطقه آزاد بهصورت کامل به همه نقاط جغرافیایی یک استان تسری پیدا نمیکند.
معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری فارس خاطرنشان کرد: هدف اصلی مناطق آزاد، جذب سرمایهگذاری، رونق تولید، توسعه صادرات و تسهیل فعالیتهای اقتصادی است و موضوعاتی مانند واردات خودرو تنها بخشی از کارکردهای این مناطق به شمار میرود.وی تأکید کرد: هر زمان مراحل قانونی این طرح به پایان برسد، اطلاعرسانی رسمی انجام خواهد شد.
بررسی دو نقطه مستعد برای ایجاد منطقه آزاد در فارس
در همین راستا، معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری فارس نیز از بررسی ایجاد منطقه آزاد در استان خبر داد و گفت: دو نقطه مستعد برای تبدیل شدن به منطقه آزاد شناسایی شده و هماکنون در مرحله بررسیهای فنی و کارشناسی قرار دارند.
مسعود گودرزی اظهار کرد: استان فارس در حال حاضر دارای مناطق ویژه اقتصادی است، اما منطقه آزاد ندارد. با توجه به ظرفیتهای گسترده اقتصادی استان، مطالعات و بررسیهایی در این زمینه انجام شده و در نهایت دو نقطه به عنوان گزینههای مناسب برای ایجاد منطقه آزاد مورد توجه قرار گرفتهاند.
وی افزود: بررسیهای کارشناسی این دو منطقه همچنان ادامه دارد و پس از نهایی شدن مطالعات، جزئیات و محلهای مورد نظر اعلام خواهد شد.
معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری فارس با اشاره به مزایای مناطق آزاد در توسعه صادرات گفت: منطقه آزاد میتواند نقش مؤثری در بهرهگیری از ظرفیتهای اقتصادی و افزایش صادرات ایفا کند، اما باید مراقبت شود که این مناطق صرفاً به محلی برای واردات کالا تبدیل نشوند.
گودرزی تأکید کرد: فلسفه شکلگیری مناطق آزاد و ویژه اقتصادی، حمایت از تولید و صادرات است و در صورتی که جانمایی مناسب، برنامهریزی دقیق و زیرساختهای لازم برای آنها فراهم شود، میتوانند به رشد اقتصادی، جذب سرمایهگذاری و رونق فعالیتهای اقتصادی کمک کنند.
وی با اشاره به موقعیت جغرافیایی فارس خاطرنشان کرد: پهناور بودن استان و نزدیکی آن به دریا، ظرفیتهای کمنظیری را برای توسعه فعالیتهای اقتصادی و تجاری فراهم کرده است و ایجاد منطقه آزاد میتواند زمینه بهرهبرداری هرچه بهتر از این ظرفیتها را فراهم کند.
تحلیل خبر
دغدغه فعالان اقتصادی؛ منطقه آزاد فارس و هزینه حمل و نقل کالاها
دکتر محمدمهدی جعفری زاده
مدیرکل دفتر آماد و پشتیبانی سازمان توسعه تجارت ایران گفت: «هزینه حمل و نقل کالا همچنان بالاست و یکی از مهمترین دغدغههای فعالان اقتصادی است»
جابجایی و حمل و نقل کالا در کشور ما به خاطر پهناور بودن سرزمینی با دو مشکل «زمان» و «هزینه» مواجه است. از شمال تا جنوب و از مشرق تا مغرب کشور فاصله زیاد است و موقعی که کالاها با ماشینهای سنگین و از طریق جادههای مواصلاتی انجام گیرد مدت زمان قابل توجهی را به خود تخصیص میدهد و به همین تناسب هزینههای حمل و نقل هم زیادتر میشود. طبق بررسیهای اتاق بازرگانی ایران، سهم هزینههای حمل و نقل از قیمت تمام شده کالا در جهان حدود 6 درصد است درحالی که این شاخص در کشور ما به 12 درصد یعنی دو برابر میرسد. همچنین سهم حمل بار توسط ریل (قطار) در ایران براساس تن کیلومتر حدود 11 درصد برآورد میشود.
صفری مقدم مدیرکل دفتر طرح جامع حمل و نقل میگوید: «یکی از مصادیق بهینه نبودن حمل و نقل کالا در کشور این است که 90 درصد حمل بار در کشور، جادهای است» پس بر این اساس، انتخاب مکان مناسب برای مناطق آزاد شدیداً به فاصله آنها تا «بازار هدف» و «مقصد تخلیه بار» وابسته است. اگر این نکته بسیار مهم مورد توجه قرار نگیرد علاوه بر آنکه بر افزایش قیمت کالاها تأثیر مستقیم دارد و این قیمت برای فعالان اقتصادی پاشنه آشیل معاملات اقتصادی آنهاست، روزانه مبلغ هنگفتی را نیز به خاطر افزایش میزان سوخت، استهلاک جادهها، استهلاک خودروها و ...... بر هزینههای کشور تحمیل میکند.
مدیریت جامع میطلبد که با لحاظ سایر شرایط ایجاد منطقه آزاد، به طور خاص و ویژه بر مهمترین محور و شرط اساسی آن که در «قیمت کالاها» و «هزینههای کشور» مؤثر است یعنی انتخاب مکان مناسب برای ایجاد آن، فارغ از مسائل سیاسی، قومی و منطقهای و فشارهای نمایندگان مجلس و ...... تدبیر لازم اندیشیده شود.