دبیر کمیته ملی پیشگیری از سرطان وزارت بهداشت، با هشدار نسبت به روند رو به رشد سرطان در کشور، گفت: سالانه حدود ۲۰۰ هزار مورد جدید سرطان در ایران برآورد میشود.
به گزارش خبرنگار مهر، علیرضا مطلق، در نشست دورهای مشاوران امور زنان و خانواده با موضوع پیشگیری از سرطان، با اشاره به بار جهانی این بیماری اظهار کرد: هر سال حدود ۲۰ میلیون نفر در جهان به سرطان مبتلا میشوند و نزدیک به ۱۰ میلیون نفر جان خود را بر اثر این بیماری از دست میدهند.
وی با بیان اینکه سرطان پستان شایعترین سرطان در میان زنان است، افزود: حدود یکچهارم سرطانهای زنان را سرطان پستان تشکیل میدهد. در کشورهای پردرآمد، بقای پنجساله بیماران مبتلا به سرطان پستان به حدود ۹۰ درصد میرسد، اما این شاخص در کشورهای کمدرآمد به حدود ۴۰ درصد کاهش مییابد که علت آن تفاوت در کیفیت خدمات درمانی، دسترسی به مراقبتهای سلامت و میزان آگاهی مردم است، نه تفاوت در ماهیت بیماری.
مطلق با اشاره به وضعیت سرطان در ایران گفت: برآوردهای جدید نشان میدهد سالانه حدود ۲۰۰ هزار مورد جدید سرطان در کشور رخ میدهد. سرطان همچنان دومین علت مرگومیر در ایران است و حدود نیمی از مبتلایان جان خود را بر اثر این بیماری از دست میدهند.
وی ادامه داد: در حال حاضر از هر هفت ایرانی، یک نفر در طول زندگی به سرطان مبتلا میشود؛ این در حالی است که احتمال ابتلا در جهان حدود ۲۰ درصد است، بنابراین هنوز میزان بروز سرطان در ایران از متوسط جهانی کمتر است، اما روند رشد آن نگرانکننده است.
دبیر کمیته ملی پیشگیری از سرطان وزارت بهداشت تصریح کرد: پیشبینیها نشان میدهد تعداد موارد سرطان در ایران تا سال ۲۰۴۰ نسبت به سال ۲۰۲۰ حدود ۱۱۵ درصد افزایش خواهد یافت، در حالی که این رقم در جهان ۶۳ درصد و در منطقه غرب آسیا حدود ۱۰۰ درصد است؛ بنابراین سرعت افزایش بروز سرطان در ایران تقریباً دو برابر میانگین جهانی است.
وی افزایش امید به زندگی را مهمترین علت این روند دانست و افزود: عوامل دیگری مانند آلودگی هوا، آلودگیهای محیطی، تغذیه نامناسب، مصرف دخانیات و الکل نیز در افزایش موارد سرطان نقش دارند که بخش زیادی از آنها قابل پیشگیری هستند.
مطلق با تأکید بر اینکه سرطان یک بیماری واحد نیست، گفت: بیش از ۲۰۰ نوع سرطان وجود دارد و هر یک نیازمند راهبردهای اختصاصی برای پیشگیری، تشخیص و درمان هستند.
وی با اشاره به هزینههای سنگین درمان سرطان اظهار کرد: سرطان یکی از پرهزینهترین بیماریهاست و در ایران حدود دو سوم خانوادهها پس از ابتلای یکی از اعضا به سرطان، با هزینههای کمرشکن مواجه میشوند؛ به گونهای که بیش از یکسوم هزینه خانوار صرف درمان این بیماری میشود و این مسئله میتواند خانوادهها را به سمت فقر سوق دهد.
دبیر کمیته ملی پیشگیری از سرطان وزارت بهداشت خاطرنشان کرد: مطالعات نشان میدهد به ازای هر یک دلار سرمایهگذاری در حوزه پیشگیری و کنترل سرطان، بین ۶ تا ۷ دلار بازگشت اقتصادی حاصل میشود؛ بنابراین سرمایهگذاری در پیشگیری نه تنها از نظر سلامت، بلکه از منظر اقتصادی نیز کاملاً مقرونبهصرفه است.
وی با اشاره به سرطانهای شایع زنان گفت: سرطان پستان بیش از یکچهارم سرطانهای زنان ایرانی را تشکیل میدهد و میزان بروز آن در کشور بیش از ۶۰ مورد در هر ۱۰۰ هزار زن است. همچنین میانگین سن ابتلا به سرطان پستان در ایران حدود ۴۸ سال است، در حالی که این عدد در بسیاری از کشورهای غربی بین ۶۰ تا ۶۵ سال است؛ موضوعی که ضرورت بازنگری در برنامههای پیشگیری و تشخیص زودهنگام را نشان میدهد.
مطلق همچنین سرطان دهانه رحم را از مهمترین سرطانهای قابل پیشگیری دانست و افزود: این سرطان ارتباط مستقیم با ویروس HPV دارد، اما پوشش واکسیناسیون HPV در ایران کمتر از یک درصد است، در حالی که برای حذف این سرطان باید دستکم ۹۰ درصد دختران واکسینه شوند.
وی ادامه داد: میزان غربالگری سرطان دهانه رحم نیز در کشور حدود ۴۰ درصد است، در حالی که هدف تعیینشده ۷۰ درصد است. علاوه بر این، نابرابری قابل توجهی میان استانها وجود دارد؛ بهگونهای که میزان غربالگری در برخی استانها حدود ۶۰ درصد و در برخی دیگر تنها ۱۱ درصد است.
دبیر کمیته ملی پیشگیری از سرطان وزارت بهداشت با تأکید بر ضرورت حمایت دولت از اقشار کمبرخوردار اظهار کرد: واکسن HPV هزینه بالایی دارد و بسیاری از خانوادههای محروم توان پرداخت آن را ندارند، بنابراین حمایت دولت برای گسترش پوشش واکسیناسیون ضروری است.
وی با اشاره به اقدامات وزارت بهداشت در حوزه پیشگیری از سرطان گفت: خدمات پیشگیری و غربالگری سرطان تحت پوشش بیمه قرار گرفته و وزارت بهداشت نیز با ابلاغ برنامه مدیریت هزینهها و ارتقای کیفیت مراقبتهای سرطان، در حال ایجاد شبکه ملی مراقبت از بیماران سرطانی است.
مطلق در پایان از برنامه توسعه مراکز غربالگری سیار در مناطق کمبرخوردار خبر داد و گفت: با مشارکت خیرین، توسعه این مراکز در دستور کار قرار گرفته تا دسترسی مردم به خدمات پیشگیری و تشخیص زودهنگام افزایش یابد. همچنین سازمانهای مردمنهاد، تشکلهای زنان و سایر دستگاهها میتوانند در ارتقای آگاهی عمومی، توسعه غربالگری و حمایت از بیماران مبتلا به سرطان نقش مؤثری ایفا کنند.
تحلیل خبر
از هر هفت ایرانی، یک نفر به سرطان مبتلا میشود!؟
دکتر محمدمهدی جعفری زاده
جامعهشناسی پزشکی به مطالعه و بررسی تأثیر پدیدههای اجتماعی در جامعه بر مسائل پزشکی و بهداشتی میپردازند. بدون شک ابتلای به انواع بیماریها از جمله سرطان متأثر از دو عامل درونی و بیرونی است. عامل درونی به ویژگیهای فردی و شخصیتی و ژنتیکی افراد مربوط میشود و عامل بیرونی به محیط اطراف او و جامعهای که در آن زندگی میکند بستگی دارد.
عوامل درونی و ژنتیکی به گونهای است که با همه پیشگیریها، ولی همچنان احتمال ابتلای افراد به این نوع بیماریها وجود دارد اما عوامل بیرونی و محیطی کاملاً قابل پیشگیری و کنترل است و بدین طریق مردم و حکومت میتوانند با یک برنامهریزی صحیح و منطقی و سبک زندگی سالم و لذتبخش از بروز و ظهور آنها پیشگیری مؤثر کنند.
عوامل بیرونی مانند آلودگی هوا، آلودگی محیط زندگی، تغذیه نامناسب، مصرف دخانیات و مواد مخدر و الکل، آلودگیصوتی، تنشها و استرسهای اجتماعی، فقر و نداری، روابط اجتماعی اضطرابآور و ..... آثار فراوانی بر سلامتی و بیماری انسان دارند.
گاهی مواقع تنوع و تکثر عوامل بیرونی در برخی جوامع، آنچنان گسترده است که بسیاری از بیماریها منشأ و ریشه بیرونی دارند.
طبق مقاله پژوهشی که توسط یکی از دانشجویان دکترای تخصصی جامعهشناسی نوشته شده و در مجله پزشکی دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد درج شده، نتیجهای که از آن حاصل شده حاکی از آن است که: «سرمایه اجتماعی، تحولات اجتماعی و شیوه حکمرانی از جمله مهمترین مسائلی است که در سلامت اجتماعی، روانی و جسمانی افراد جامعه نقش دارد»
هرچه تحولات اجتماعی به سمت مثبت میل کند و شیوه حکمرانی بتواند در جهت رضایتمندی مردم، سرمایههای اجتماعی را بیشتر و منسجمتر نگه دارد، افراد جامعه با
آرامش بیشتر و آسایش پایدارتر، سبک زندگی سالمتری خواهند داشت و از ابتلای مردم به انواع بیماریها جلوگیری خواهد شد.
پس مسئولان و برنامه ریزان سطوح ارشد، میانی و پایینی، نقش بسیار مهمی در تأمین و تضمین سلامت مردم دارند و ......