عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس، با انتقاد از دستورالعمل بانک مرکزی برای فروش دلار به اشخاص حقیقی تا سقف ۱۰ هزار دلار، گفت: همه انتظار داشتیم که دولت و بانک مرکزی قیمت دلار را کاهش دهند و معادل ریالی آن نیز کاهش پیدا کند، اما این سیاست، قیمت بالا را تثبیت می‌کند و حتی افزایش دوباره قیمت را به دنبال خواهد داشت.
محمدمهدی مفتح، عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس شورای اسلامی، در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا، درباره دستورالعمل ابلاغی بانک مرکزی مبنی بر فروش دلار به اشخاص حقیقی ایرانی بالای ۱۸ سال با ارائه کارت ملی و تا سقف ۱۰ هزار دلار با نرخ اعلامی بانک مرکزی، اظهار کرد: نظر من این است که سیاستی که بانک مرکزی اعلام کرده و بر اساس آن به افراد دلار می‌فروشد، سیاست نادرستی است.
وی افزود: اگر هدف از این سیاست، مقابله با افزایش قیمت دلار باشد، این هدف مناسبی است؛ چراکه افزایش قیمت دلار به معنای کاهش قدرت پول ملی است و یکی از مهم‌ترین وظایف ما حفظ ارزش پول ملی است. بنابراین اینکه با فروش دلار به اشخاص، به این روند دامن بزنیم، به نظر من سیاست کاملاً نادرستی است.مفتح ادامه داد: به‌خصوص با توجه به اینکه به دلیل تحریم‌های ظالمانه‌ای که آمریکا ایجاد کرده، صادرات نفت و درآمدهای ارزی ما مانند گذشته نیست، باید برای هزینه کردن دلارهای متعلق به بانک مرکزی و دولت، واقعاً با وسواس عمل کنیم و این منابع را در جاهایی هزینه کنیم که مورد نیاز عموم کشور و مردم است.
عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس تصریح کرد: از سوی دیگر، این سیاست علاوه بر بالا بودن قیمت دلار، می‌تواند همین قیمت بالا را تثبیت کند. همه انتظار داشتیم که دولت و بانک مرکزی قیمت دلار را کاهش دهند و معادل ریالی آن نیز کاهش پیدا کند، اما این سیاست، قیمت بالا را تثبیت می‌کند و حتی افزایش دوباره قیمت را به دنبال خواهد داشت.
وی گفت: در مجموع، از هر بعد که به این موضوع نگاه کنیم، به نظر من این کار نادرستی است.
این عضو کمیسیون برنامه و بودجه درباره اینکه برخی عنوان می‌کنند با این سیاست دولت دلار را به بازار تزریق می‌کند تا ریال آن را جمع‌آوری کند تا با چنین اقدامی با توجه به کسری بودجه بتواند آن را جبران کند، گفت: برای چه باید دست به این اقدام بزند؟ ریال را جمع کند چه شود؟
مفتح افزود: البته برای هر سیاستی می‌توان نقاط مثبت و منفی تعریف کرد. اینکه دولت باید بودجه و منابع خود را تأمین کند و بتواند کارهای عمرانی و سایر وظایفی را که بر عهده دارد انجام دهد، موضوع درستی است و دولت باید منابع لازم را تأمین کند.
وی تأکید کرد: اما در طرف مقابل، حفظ قدرت پول ملی هم وظیفه دولت است. وقتی شما دلار را گران می‌کنید، یعنی قدرت پول ملی را کاهش داده‌اید و این مسئله مشکل بسیار مهمی برای کشور ایجاد می‌کند.
عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس خاطرنشان کرد: سیاست‌گذاران و مسئولان باید به دنبال حفظ قدرت پول ملی و افزایش قدرت پول ملی باشند. اینکه با این ترتیب و با این فاصله و شکاف بزرگ، قیمت سنگینی را برای ارزش‌گذاری دلار تعیین کنیم، از هر بعد که نگاه کنیم، سیاست نادرستی است.
تحلیل خبر
ارزفروشی دولتی، قیمت ارز را بالاتر می‌برد!
دکتر محمدمهدی جعفری زاده
تعدادی از اقتصاددانان و نمایندگان مجلس در چند روز اخیر که بانک مرکزی اقدام به فروش دلار با قیمت حدود 259 هزار تومان کرده، انتقاد کرده‌اند و این اقدام را نه تنها مثبت نمی‌دانند بلکه با عواقب منفی خطرناک ارزیابی کرده‌اند. از جمله محمدمهدی مفتح عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس گفته است: «فروش دلار به مردم، قیمت بالای ارز را تثبیت و نرخ آن را دوباره افزایش می‌دهد» راغفر اقتصاددان نیز گفته: «فروش ارز به مردم، نسخه‌ای تکراری با پیامدهای تورمی است»
این دو متخصص اقتصاد می‌گویند با این عمل، بانک مرکزی نمی‌تواند نقدینگی را از دست مردم خارج کند و تجربه دهه‌ها و سال‌های قبل نیز این ادعا را ثابت می‌کند. می‌گویند هربار که بانک مرکزی به این روش متوسل شده، نهایتاً نتوانسته در کاهش نقدینگی، قدم تثبیت شده‌ای بردارد و پس از مدت کوتاهی دوباره آش همان آش بوده و کاسه همان کاسه.
حتی می‌گویند این روش دلارفروشی از استقراض از بانک مرکزی به مراتب بدتر است. در برخی مقاطع دولت‌ها برای جبران کسری بودجه و تأمین هزینه‌های جاری از جمله پرداخت حقوق کارمندان، به روش غلط استقراض از بانک مرکزی یا چاپ اسکناس بدون پشتوانه مبادرت می‌کرده‌اند که پیامدهای تورمی بیشتری داشته اما با این توصیف، روش دلارفروشی به قیمت فعلی، به مراتب از آنها بدتر و آثار منفی بیشتری دارد.
علاوه بر انتقاداتی که این دو اقتصاددان از این روش کرده‌اند و در دو خبر جداگانه در روزنامه طلوع درج شده، نکته مهم دیگری که وجود دارد این است که بانک مرکزی با فروش دلار به قیمت حدود 259 هزار تومان عملاً به افزایش بهای شدید دلار، «رسمیت» داده و بر بی‌ارزش شدن پول ملی صحه گذاشته است. موقعی که بانک مرکزی قیمت پایه دلار را حدود 259 هزار تومان اعلام می‌کند یعنی تیر خلاص به ارزش پول ملی زده و شکست ریال را در مقابل دلار پذیرفته است! این به معنای سقوط ریال ایران در مقابل دلار آمریکاست!