رئیس بانک جهانی با اشاره به پیامدهای ناشی از جنگ (خودخواسته) آمریکا علیه ایران برای جهان، اعلام کرد که این نهاد با ۳۰ تا ۴۰ کشور درباره ارائه کمکهای احتمالی جهت مقابله با شوکهای انرژی و افزایش قیمتها در پی این جنگ در حال گفتوگو است.
به گزارش ایرنا از رویترز، به ادعای آجای بانگا، اقتصاد جهانی تاکنون تابآوری نسبتاً خوبی داشته اما بخشی از این تابآوری ناشی از سرمایهگذاریهای گسترده در حوزه هوش مصنوعی و تعدیل عرضه و تقاضا در بازار نفت بوده است. با این حال، پس از آغاز جنگ در اواخر فوریه، تعدادی از کشورها برای دریافت نخستین بسته ۲۵ میلیارد دلاری کمکهای اضطراری که بانک جهانی ارائه کرده بود، درخواست دادند.با این حال، بانگا در این گفتوگو که پیش از نشستهای سالانه این هفته صندوق بینالمللی پول و بانک جهانی، انجام شده است، هشدار داد که جهش شدید قیمت گازوئیل و کودهای شیمیایی، در کنار عواملی همچون پدیده آبوهوایی «اَبَر النینو»، چالشهای پیش روی کشورهای در حال توسعه را افزایش داده است.بانگا در رابطه با احتمال افزایش تقاضا برای کمکهای مالی گفت: فشارها همچنان وجود دارد و به همین دلیل تصور میکنم که ممکن است طی ماههای آینده، کشورهای بیشتری برای دریافت بخشی از منابع اولیه در حدود ۵۰ تا ۶۰ میلیارد دلار به ما مراجعه کنند.
وی در توضیح این ارقام به بستهای اشاره کرد که شامل ۲۵ میلیارد دلار کمک اولیه و ۳۵ میلیارد دلار منابع اضافی است.
بانگا اضافه کرد: خواهیم دید چه اتفاقی میفتد، ولی ما آمادهایم و این موضوع را پیگیری میکنیم. با تعدادی از این کشورها در حال گفتوگو هستیم؛ در واقع، حدود ۳۰ تا ۴۰ کشور در حال مذاکره با ما هستند.
به نوشته رویترز، بسیاری از کشورهای در حال توسعه از افزایش قیمت انرژی و نرخهای بهره بالا بهشدت آسیب دیدهاند. افزایش نرخ بهره، هزینه استقراض این کشورها را بالا برده است؛ آن هم در شرایطی که منابع مالی دولتهای متبوعشان همچنان تحتالشعاع اقدامات دوران همهگیری کووید-۱۹ و جهش تورم پس از حمله روسیه به اوکراین قرار دارد.
طبق برآوردهای بانک جهانی، کشورهای در حال توسعه در سال ۲۰۲۶ حدود ۴۰۰ میلیارد دلار بدهی خارجی دارند که یک-سوم این مبلغ صرف پرداخت بهره بدهیها میشود.بانک جهانی پیشتر در تازهترین گزارش «بهروزرسانی اقتصادی خاورمیانه، شمال آفریقا، افغانستان و پاکستان/ Menaap»، پیشبینی خود از وضعیت اقتصادی منطقه خاورمیانه در سال ۲۰۲۶ را کاهش داد و اعلام کرد که تولید ناخالص داخلی این منطقه به دلیل جنگ علیه ایران، در مجموع امسال ۲.۱ درصد کاهش خواهد یافت.
تحلیل خبر
پیامدهای منفی جنگ برای جهان
دکتر محمدمهدی جعفری زاده
جنگ آمریکا و ایران نسبت به جنگهایی همچون جنگ روسیه و اوکراین تفاوت ماهوی بسیاری دارد. در جنگ روسیه و اوکراین که چند سال است استمرار دارد، به صورت میدانی فقط دو کشور اوکراین و روسیه درگیر جنگ هستند و به کشورهای دیگر سرایت نکرده است ولی جنگ آمریکا و ایران، تقریباً کل خاورمیانه و کشورهای زیادی را وارد نبرد مستقیم و غیرمستقیم کرده است. نه فقط کشورهای عربی بلکه کشتیها و نفتکشهای کشورهای دیگر هم در آبراه تنگه هرمز و بابالمندب مورد اصابت موشکها و پهپادهای مختلف واقع شدهاند و لذا عملاً صحنه درگیری به کشورهای خاورمیانه محدود نشده بلکه کشورهای دیگر نیز به نوعی آسیب دیدهاند. پس جنگ بین آمریکا و اسرائیل و ایران فقط به این سه کشور ختم نمیشود بلکه پهنه وسیعی از جغرافیای منطقه و خارج از منطقه خاورمیانه نیز فراگرفته است. هرچند کشور و ملت آمریکا تاکنون توسط هیچ موشک و پهپادی مورد حمله قرار نگرفته و ناوهای سنگین آمریکا هم تقریباً آسیب موثری ندیدهاند ولی پایگاههای نظامی آن در کشورهای همسایه تا دور دست، مورد تهاجم و حملات مکرر قرار گرفته و نیروهای انسانی و تجهیزات نظامی آن، ضربههایی خورده است.
اما علاوه بر این گستردگی نظامی که در جنگ آمریکا و ایران شاهدیم، اینک رئیس بانک جهانی از اثرپذیری اقتصادی 30 تا 40 کشور جهان از این جنگ سخن گفته که نیاز به کمک دارند. البته علاوه بر این کشورهای آسیب پذیر، اقتصاد اروپا، چین، روسیه و برخی کشورهای دیگر، که توانمند هستند، نیز دچار مشکلاتی شده و تجارت جهانی به ویژه نفت، تحت تأثیر قرار گرفته است.
گرچه معلوم نیست عاقبت این جنگ به کجا ختم میشود ولی به نظر میرسد به جز دو سه کشوری که تلاش دارند، با فعالیتهای دیپلماتیک، جنگ تمام شود بقیه کشورها با همه خساراتی که دیدهاند، عزم جدی برای برقراری صلح و آشتی از خود نشان ندادهاند. به ویژه اگر روسیه و چین برای برقراری صلح تلاش میکردند شاید این جنگ ویرانگر، تاکنون پایان یافته بود. اینکه چرا این دو کشور، وارد میدان میانجیگری نمیشوند، جای تأمل و سؤال دارد!؟